W małej, ale klimatycznej miejscowości Łyna w Gminie Nidzica od 2013 roku działa Stowarzyszenie Łyńskie Centrum Rozwoju „AŁNA”. Stowarzyszenie utworzyli mieszkańcy wsi Łyna, którzy chcieli, aby ich miejscowość była coraz bardziej piękniejsza i ponownie była centrum życia kulturalnego okolicy.
AŁNA na początku zaczęła od małych kroków. Organizowała dyskoteki, akcje sprzątania wsi i pobliskiego rezerwatu. I na tym miał być koniec? Nie! Założyciele marzyli o tym, aby ich miejscowość była odwiedzana przez turystów. Turyści w Łynie byli zawsze ze względu na znajdujący się w pobliżu Rezerwat Przyrody Źródeł Rzeki Łyny im. Prof. Romana Kobendzy, ale teraz Centrum chciało by było ich jeszcze więcej. Z inicjatywy jednego z członków, który nawiązał współpracę z Warmińsko-Mazurskim Stowarzyszeniem Fotograficznym BLUR z Olsztyna, odbył się wielki plener fotograficzny, którego finałem było pokazanie światu fotografii wykonanych przez profesjonalistów na Źródłach Łyny. Wystawa odwiedziła kilka miast Warmii i Mazur m.in. Olsztyn, Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Nidzicę i cieszyła się popularnością. Plener był takim motorem napędowym późniejszych działań. AŁNA pisała wnioski o dotacje. Po dwóch latach działalności AŁNA miała na swoim koncie zaledwie jeden zrealizowany projekt z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich w ramach programu mikrodotacji. Organizacja Przez kilka lat zdobywała zaufanie wśród mieszkańców, włodarzy, turystów, innych organizacji, a także wśród lokalnego biznesu.
Kolejnymi krokami rozwoju była pielęgnacja miejsc użyteczności publicznej. Ze środków uzbieranych wśród turystów i mieszkańców udało się wyremontować skalniak w centrum wsi oraz postawić kierunkowskazy do różnych atrakcji znajdujących się w okolicy.
Stowarzyszenie w 2017 roku zaczęło myśleć nad zatrzymaniem u siebie turystów, których przybywało do wsi około 5000 rocznie. I tak los chciał, że pewnego dnia zadzwoniła do AŁNY animatorka Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej w Nidzicy pani Joanna Rybacka-Barisic, która chciała porozmawiać o ekonomizacji stowarzyszenia. Zachęcała mieszkańców do aktywności w zakresie ekonomii społecznej. I tak to się zaczęło. Członkowie Stowarzyszenia zdecydowali, że chcą, aby ich organizacja zaczęła proces ekonomizacji, który, jak się później okazało, był strzałem w dziesiątkę. Prezes Stowarzyszenia Dariusz Grzebała, zawsze chciał, aby Łyna była wsią tematyczną i tę markę zaczęto kreować. Wymyślono produkty, sposób zarabiania pieniędzy na działania. W ramach animacji powstała koncepcja funkcjonowania Wsi Tematycznej o nazwie Źródlana Wioska.
W ramach wsi tematycznej stowarzyszenia zaczęło oferować usługi przewodnika po wsi i rezerwacie, warsztaty mydlarskie, obsługę grup zorganizowanych, a także mały punkt z pamiątkami w Rezerwacie Źródeł Łyny, który dziś jest głównym i w miarę stabilnym źródłem przychodu stowarzyszenia.
Początkowo punkt pracował w soboty i w niedziele po 8 godzin. W tygodniu pracownicy zajęci byli produkcją pamiątek i promocją swojej oferty (pracownicy w ciągu 3 tygodni odwiedzili ponad 50 placówek oświatowych), a także planowali o co można rozszerzać swoją działalność i co przyniesie największe korzyści. Oczywiście pieniądze w ekonomii społecznej nie są najważniejsze, bo najważniejszy jest człowiek, to aby zaspokoić potrzeby człowieka pieniądze są niezbędne. Obecnie sklepik pracuje codziennie przez 8 godzin, wyjątkiem jest niedziela ponieważ godziny otwarcia w tym dniu są regulowane przez turystów. Są niedziele kiedy sklep jest otwarty do 19:00, ale i zdarzyły się takie kiedy pracownicy wychodzili z pracy około 21:00. Stowarzyszenie w procesie rekrutacji trafiło na bardzo dobrych, oddanych pracowników, którzy stali się potężnymi filarami działalności stowarzyszenia. Sklepik cieszy się dużą popularnością wśród turystów, ponieważ idąc na wyprawę po rezerwacie nie spodziewają się sklepu z pamiątkami i dobrą kawą z ekspresu w środku lasu, niemal przy samej rzece. Co najważniejsze każdy znajdzie coś dla siebie. Klienci, którzy odwiedzali punkt w roku 2018 wracają ze znajomymi w roku bieżącym.
Przychody w sklepiku są na tyle wysokie, że pozwala to na poszerzanie oferty, a także profesjonalizację działań. Porównując rok do roku przychody stowarzyszenia z samego faktu prowadzenia sklepiku wzrosły o około 500 %.
Obecnie Stowarzyszenie oczekuje na rozpatrzenie wniosku dotacyjnego w ramach OWES Nidzica, proponowanymi nowymi usługami i produktami ma być wypożyczalnia namiotów handlowych, stołów biesiadnych, zastawy stołowej, a także usługi gastronomiczne w foodtrucku.
Drugim miejscem, gdzie powstaje zaplecze do przyjmowania grup zorganizowanych są tzw. Łyńskie Błonia, które Gmina Nidzica przekazała w użytkowanie przez stowarzyszenie. AŁNA ze środków tzw. dużego FIO utworzyła tam plac zabaw dla dzieci. Z innych projektów z Działaj Lokalnie, małego FIO, Otwartych Konkursów Ofert Gminy Nidzica i Urzędu Marszałkowskiego, stowarzyszenie tworzy miejsce przyjazne każdemu. Błonia są miejscem integracji i wypoczynku, oraz przeżywania różnych wydarzeń kulturalnych. Największym wyzwaniem dla stowarzyszenia była organizacja koncertu piosenek patriotycznych w wykonaniu „Ferajny z Hoovera”. W kulminacyjnym momencie wydarzenia wspólnie śpiewało piosenki powstańcze około 250 osób.
Obecnie w TVP 3 można obejrzeć film „Lotem nad Krainą Łyny”, którego stowarzyszenie jest producentem, realizatorem Studio Filmowe „Ruchome Obrazki”.
Centrum współpracuje z wieloma organizacjami z powiatu nidzickiego, ale także z całej Polski. Szczególnie owocna jest współpraca z Parafią w Łynie, Orłowskim Centrum Aktywności Lokalnej w Orłowie, Krainą 7 Osobliwości, Szkołą Podstawową w Łynie.
